Budownictwo

Jaz stały

Jaz stały umożliwia piętrzenie wody na cieku tylko powyżej jazu do określonego poziomu. Poziom ten zmienia się w zależności od ilości wody, która tu dopływa. Wśród jazów stałych wyróżniamy jazy wieloprzęsłowe. W skład budowy jazu wchodzą tutaj przęsła, które posiadają zamknięcia. Zamknięcia te umożliwiają zmianę regulacji. W budowie takich jazów stosuje się także przęsła stałe. W tym przypadku przelew znajduje się powyżej zamknięć innych przęseł. Służy do przeprowadzania wód wezbraniowych. Fachowo nazywa się to upustem powodziowym stałym. W jazie dwupoziomowych stosuje się dwa rodzaje urządzeń upustowych wraz z zamknięciami. Urządzenia te znajdują się jeden pod drugim. Znajdują się zatem na dwóch poziomach. Poziomy te są rozdzielone za pomocą belki piętrzącej. Górny poziom jest przelewem, który może być albo wyposażony w dowolny rodzaj zamknięć albo może funkcjonować jako jaz stały. Natomiast dolne urządzenie upustowe jest spustem, który został wyposażony w odpowiednie zamknięcia. Obydwa poziomy upustowe znajdują się w jednym bloku budowli piętrzącej. Takie rozwiązania stosuje się między innymi jako element przelewowo–spustowy zapór ziemnych. Przykładem takiego systemu w Polsce może być jaz zbiornika zaporowego Jeziorsko znajdującego się na Warcie. W tym przypadku zamknięciem górnym przelewu są klapy, a zamknięciem dolnym są segmenty. Kolejnym typem budowli wodnej jest jaz zastawkowy. Taki jaz posiada płaskie zamknięcia. Są one duże i w ich przypadku trzeba zastosować mechanizm, który będzie potrzebny do ich napędzania. Mechanizm ten jest prosty w swojej budowie i zazwyczaj napędzany jest ręcznie.

Podobne artykuły

Jaz zastawkowy
W jazie zastawkowym stosuje się przemieszczanie zamknięcia za pomocą listew palczastych, łańcuchów, kół zębatych albo ślimaków. Zamknięcia te obsługuje się przy pomocy korby. Zamknięciem są tutaj płaskie zastawki drewniane lub zastawki zespolone kształtownikami stalowymi albo też zasuwy stalowe. Stosuje się także zasuwy dwudzielne w przypadku większych wysokości zamknięcia. Reasumując, jaz zastawkowy jest takim stopniem wodnym, który jest większy od zastawki, w której już niewielka wielkość zamknięcia daje możliwość na ręczne zakładanie oraz otwieranie zamknięcia. Jaz walcowy jest urządzeniem, które służy do piętrzenia wody. W Polsce jazy te są rzadko spotykane. Przykładem takiego jazu w Polsce jest Jaz Czersko Polskie przy ujściu Brdy do Wisły. Więcej takich jazów jest już w Niemczech. Przelew w przypadku tego jazu jest zamykany za pomocą stalowego walca. Walec ten zakończony jest wieńcami zębatymi. Podczas podnoszenia walec wtacza się do góry. Wtaczanie to jest możliwe za pomocą jednostronnego łańcucha napędowego i wtaczanie walca do góry...

Jaz Iława
Jaz Iława spiętrza wodę Jeziora Jeziorak, przez co umożliwia żeglugę na następujących szlakach wodnych: Miłomłyn–Iława, Miłomłyn-Buczyniec oraz Miłomłyn–Ostróda–Jez. Szeląg. Kiedy następuje okres wezbrań to jaz ten przepuszcza wody rzeki Iławki do Jeziora Iławskiego, a dalej do rzeki Drwęcy. Wśród podstawowych danych technicznych tego jazu możemy wymienić następujące: klasa budowli jest czwartą klasą, znajdują się tutaj cztery przęsła o świetle po 1,83 metra każdy, a długość całej konstrukcji wynosi 14,9 metra. Ponadto kolejne rzędne przedstawiają się następujące: rzędna progu wynosi 98,61 metra Kr, rzędna ponuru wynosi 98,38 metra Kr, rzędna poszuru wynosi 97,62 metra Kr, rzędna kładki dla pieszych wynosi 100,6 metra Kr, a rzędna przyczółków wynosi od 103,35 do 100,6 metra Kr. Wśród charakterystycznych poziomów wód na górnym stanowisku tego jazu wyróżniamy cztery podstawowe poziomy. Są to: poziom minimalny piętrzeni, który wynosi 890 centymetrów, poziom maksymalny piętrzenia, który wynosi 910 centymetrów, stan ostrzegawczy, który wynosi 930 centymetrów oraz stan alarmowy,...

Jaz Czersko Polskie
Jaz Czersko Polskie jest jazem jednoprzęsłowym o konstrukcji betonowej. Konstrukcja ta ma szerokość 22 metrów. Zamknięciem jest tutaj walec stalowy, którego średnica wynosi 2,5 metra. Zamknięcie to jest poruszane albo w sposób elektryczny albo też w sposób ręczny przy pomocy łańcucha Galla. Zamknięcie to poruszane jest po zębatych torach, które są zamontowane w przyczółkach. Walec jest uszczelniony za pomocą dębowej belki. Belka ta jest zamontowana wzdłuż walca. Znajduje się ona w wyprofilowanym gnieździe wykonanym z blachy stalowej. Nad jazem znajduje się pomost operacyjny, którego konstrukcja jest wykonana w formie stalowego mostu o długości 24,9 metra. Maksymalna przepustowość tego jazu wynosi od 115 do 176 metrów sześciennych na sekundę. Jest ona zależna od stopnia podtopienia progu. Przy tym jazie znajduje się także kilka innych obiektów, wśród których możemy wymienić miedzy innymi: przepławkę, elektrownię wodną, która się znajduje w maszynowni jazu, a jej maksymalny przełyk wynosi 3,5 metrów sześciennych na sekundę...

Jaz Ulgowy
Jaz Ulgowy znajduje się w Polsce pomiędzy rzekami: Młynówką a Brdą. Jaz ten wspomaga działanie jazu farnego oraz przepuszcza wody Młynówki do Brdy w momencie wezbrań rzeki podczas powodzi. Różnica poziomów wód tutaj wynosi 3,36 metra. Jaz jest zamykany w postaci pięciu dwudzielnych zasuw. Mechanizmy tych zasuw są napędzane ręcznie. Mostek znajdujący się nad jazem pełni funkcję punktu widokowego w Bydgoszczy. Jaz Farny inaczej zwany Jazem Młyńskim znajduje się także pomiędzy rzeką Młynówką a Brdą w Bydgoszczy. Obok tego jazu znajduje się niewielka elektrownia wodna. Jaz ten przepuszcza wody Młynówki do Brdy przy różnicy 3,36 metra poziomów. Konstrukcja jazu jest betonowa dokowa przęsłowa. Zamknięcie w tym jazie dają dwie dwudzielne i stalowe zasuwy, które posiadają napęd mechaniczno-elektryczny, jak również ręczny. Na rzece Młynówce ponadto powstał tor kajakarstwa górskiego. Klauza natomiast stanowi również budowlę hydrotechniczną i jest przeznaczona do spiętrzania wody rzeki albo potoku po to, by poprawić spławność tych cieków....